سرطان مری یا کانسر مری (به انگلیسی: Esophageal Cancer) متأسفانه یکی از بدخیمترین و کشندهترین سرطانهای دستگاه گوارش است که بیماران را با مشکلات زیادی رو به رو میکند. این بیماری ششمین علت شایع مرگ ناشی از سرطان به شمار میرود و حدود ۵ درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از سرطان را شامل میشود. علاوه بر این، مردان سه برابر بیشتر از زنان در معرض ابتلا به سرطان مری هستند.
متأسفانه سرطان مری معمولا در مراحل اولیه علائم قابل توجهی ندارد و به همین دلیل تشخیص آن اغلب با تأخیر همراه است. این درحالی است که در مراحل اولیه سرطان مری، شانس درمان و بهبود به طور قابل توجهی افزایش مییابد. احتمال زنده ماندن برای پنج سال در بیماران با درمان مناسب، بین ۵ تا ۳۰ درصد متغیر است.
با این حال، امروزه روشهای نوین درمانی امید تازهای برای بیماران به همراه آورده است.
درمان سرطان مری نیز بصورت ترکیبی از جراحی، آندوسکوپی، شیمی درمانی و رادیوتراپی (پرتودرمانی – اشعه درمانی) بوده که میتواند شانس درمان سرطان مری را افزایش دهد. در این میان، پزشکان متخصصی همچون جناب آقای دکتر فرید مرادیان، نقش مهمی در پیشرفت درمانهای نوین این بیماری ایفا میکنند.
مری یک لوله عضلانی توخالی به طول حدود ۲۵ سانتی متر است که گلو را به معده متصل میکند و وظیفه انتقال غذا به معده را بر عهده دارد.
سرطان مری زمانی اتفاق میافتد که سلولهای غیرطبیعی در بافت مری به طور غیرقابل کنترلی تکثیر شوند. این سلولها معمولا از داخلیترین لایه دیواره مری شروع به رشد میکنند و به تدریج به لایههای خارجیتر گسترش مییابند.
دو نوع اصلی سرطان مری وجود دارد:
این نوع سرطان از سلولهای سنگفرشی که پوشش داخلی مری را تشکیل میدهند شروع میشود و معمولا در قسمت بالایی یا میانی مری ظاهر میگردد. این نوع بیشتر در کشورهای درحال توسعه شایع است.
این نوع سرطان در سلولهای غدهای که مسئول تولید مایعاتی مانند مخاط هستند شروع میشود و معمولا در قسمت تحتانی مری، نزدیک به معده و در محل اتصال معده به مری (GEJ) ایجاد میشود. آدنوکارسینوم در کشورهای توسعه یافته شیوع بیشتری دارد.
از لحاظ آماری، کارسینوم سلول سنگفرشی سرطان مری در سراسر جهان شیوع دارد، درحالی که آدنوکارسینوم ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد را شامل میشود.
سرطان مری به طور معمول بسیار سریع رشد میکند. مری شما بسیار انعطاف پذیر است و با رشد تومور در اطراف آن منبسط میشود. به همین دلیل است که افراد اغلب تا زمانی که سرطان گسترش نیافته علائمی ندارند.
متاسفانه سرطان مری در ابتدای درگیر کردن سلولها به سرطان، علائم خاصی ندارد و بعد از پیشروی با علائمی همراه می شود که شامل:
پزشکان علت دقیق آن را نمیدانند، اما آنها عوامل خطری را شناسایی کرده اند که احتمال ابتلا به سرطان مری را افزایش میدهد، از جمله:
سرطان مری در افراد بالای ۶۵ سال بسیار شایع است.
احتمال ابتلا به سرطان مری در مردان سه برابر زنان است.
عدم استعمال دخانیات برای پیشگیری از ابتلا به سرطان مری، موثر است.
مصرف زیاد مشروبات درکنار استعمال دخانیات تاثیر ابتلا به سرطان مری را چند برابر می کند.
مصرف میوه و سبزیجات احتمال ابتلا به سرطان مری را تا حدودی کاهش میدهند. پس در برنامه رژیم غذایی خود به قدر کافی از آنها قرار دهید.
چاقی علاوه بر مشکلات متفاوتی که برای بدن ایجاد می کند احتمال ابتلا به سرطان مری را تا حدود زیادی افزایش می دهد.
بازگشت اسید معده به داخل مری که به آن رفلاکس معده نیز میگویند در مدت زمان طولانی درصورت عدم درمان، موجب آسیب به بافت مری و در نهایت ابتلا به سرطان مری میشود.
HPV این ویروس رایج می تواند باعث تغییرات بافتی در تارهای صوتی و دهان و دست، پا و اندام تناسلی شما شود که در نهایت باعث ایجاد سرطان مری شود.
افرادی که سرطان گردن یا سر داشته اند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان مری هستند.
سرطان مری با برخی شرایط نادر و یا ارثی مرتبط است. برای مثال “آشالازی”، یک بیماری غیر معمول که بلعیدن را برای شما سخت می کند. یا اختلال دیگر، “تایلوزیس”، یک اختلال نادر و ارثی که در آن پوست اضافی روی کف دستها و کف پا رشد میکند.
افرادی که برای مدت طولانی در معرض حلالهای خشکشویی قرار میگیرند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان مری هستند.
پزشک درباره علائم و سابقه پزشکی شما سؤالاتی میپرسد. و ممکن است آزمایشهای زیر را برای تشخیص این بیماری انجام دهند:
درمان سرطان مری به مرحله و درجه سرطان بستگی دارد. گزینه های درمانی پزشک متخصص جراح سرطان عبارتند از:
ازوفاژکتومی رایج ترین روش درمانی برای سرطان مری در مراحل اولیه است. این گزینه درمانی شامل برداشتن قسمتی یا بیشتر مری و بافت اطراف است. جراحان با بالا کشیدن بخشی از معده به سمت قفسه سینه و گردن، مری جدیدی ایجاد میکنند.
پرتودرمانی با هدف قرار دادن پرتو به سمت تومور، سلولهای سرطانی را میکشد یا به آنها آسیب میرساند. پزشک متخصص ممکن است از پرتودرمانی به عنوان درمان کمکی قبل یا بعد از جراحی استفاده کند.
شیمی درمانی سلولهای سرطانی را میکشد یا از رشد آن ها جلوگیری میکند.
جراحان ممکن است از این روش برای درمان سرطان مری در مراحل اولیه استفاده کنند.
جراحان از این روش برای برداشتن تومورها در پوشش مخاطی مری استفاده میکنند.
این روش درمان، علائم را تا زمانی که تومورها ممکن است مری شما را مسدود کنند کاهش میدهد و بلع را برای شما سخت میکند.
درمان فتودینامیک تومورها را با داروهایی به نام حساس کننده نور، از بین می برد. نور این داروها را فعال میکند و یک واکنش شیمیایی ایجاد میکند که سرطان را از بین می برد.
برخی از سلولهای سرطانی مری حاوی مقدار زیادی پروتئین HER2 هستند. این پروتئین به رشد سلولهای سرطانی کمک می کند. در درمان هدفمند، پزشکان سرطان مری را با داروهایی که پروتئین های HER2 را هدف قرار می دهند، درمان می کنند.
این درمان شامل مهارکنندههای ایست بازرسی ایمنی است. این داروها به بازیابی پاسخ سیستم ایمنی بدن شما به سلولهای سرطانی مری کمک میکنند.
توصیههای پزشکی پایانی
سرطان مری علیرغم پیچیدگیها و چالشهای درمانی، امروزه با پیشرفتهای چشمگیر پزشکی قابل مدیریتتر شده است. پیشرفتهای علمی در زمینه روشهای تشخیصی مانند آندوسکوپیو بیوپسی، امکان تشخیص زودتر بیماری را فراهم کرده اما، همچنان تشخیص زودهنگام این بیماری نقش حیاتی در افزایش شانس بقا دارد. بنابراین، توجه به علائم هشداردهنده مانند مشکل در بلع، کاهش وزن ناخواسته و سوزش سر دلِمداوم بسیار ضروری است.
به طور کلی، روشهای نوین درمانی مانند جراحی پیشرفته، فتودینامیک تراپی و ایمونوتراپی که توسط متخصصانی همچون جناب آقای دکتر فرید مرادیان ارائه میشوند، افقهای جدیدی را پیش روی بیماران گشودهاند. با درک بهتر عوامل خطر و علائم هشداردهنده، مراجعه به موقع به پزشک و بهرهگیری از روشهای درمانی پیشرفته، میتوان شانس غلبه بر این بیماری را افزایش داد.
