عمل جراحی سرطان تیروئید به چند روش صورت می گیرد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید…

عمل جراحی تیروئید شامل برداشتن کامل یا جزئی غده تیروئید برای درمان بیماری‌هایی مانند گواتر، پرکاری، ندول‌های مشکوک و سرطان است. این جراحی معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام شده و دوره نقاهت آن بین ۲ تا ۴ هفته است، با نیاز به پیگیری و مصرف داروهای هورمونی پس از عمل. انتخاب نوع جراحی و آمادگی قبل از عمل نیازمند ارزیابی دقیق پزشکی و مشورت با متخصص غدد و جراح سرطان است. انواع روش‌های جراحی شامل؛ لوبکتومی تیروئید، برش حداقلی با کمک اندوسکوپی، تیروئیدکتومی ساب توتال و تیروئیدکتومی توتال می‌باشد.

در این مقاله که توسط جناب دکتر فرید مرادیان تایید شده است، بیشتر به توضیح درباره انواع روش‌های جراحی سرطان تیروئید پرداخته‌ایم.

عمل تیروئید چیست؟

عمل جراحی تیروئید، که به آن تیروئیدکتومی (Thyroidectomy) نیز گفته می‌شود، روشی است که طی آن با هدف از بین بردن سلول‌های سرطانی، بخشی از غده تیروئید یا کل آن از بدن خارج می‌شود.

این عمل معمولا زمانی انجام می‌شود که فرد دچار مشکلاتی مانند گره‌های مشکوک، سرطان تیروئید، پرکاری تیروئید مقاوم به درمان، یا بزرگی آزاردهنده تیروئید (گواتر) شده باشد و بسته به نوع بیماری، جراح ممکن است یک لوب (نیمه) یا کل تیروئید را بردارد.

این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و دوران نقاهت آن بین چند روز تا چند هفته متغیر است. در این مدت، بیمار باید استراحت کافی داشته باشد و از انجام فعالیت‌های سنگین و ورزش شدید خودداری کند.

عوارض احتمالی شامل درد، تورم، تغییر صدا و کاهش کلسیم خون است که با مراقبت‌های پزشکی مناسب قابل کنترل می‌باشند.

انواع جراحی تیروئید

عمل جراحی تیروئید بسته به نوع بیماری و شدت درگیری غده، به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. هدف از این جراحی، برداشتن کامل یا بخشی از بافت تیروئید است تا علائم بیماری کنترل شود یا از پیشرفت آن جلوگیری گردد.

پزشک معالج بر اساس تشخیصِ تخصصی، یکی از روش‌های زیر را انتخاب می‌کند:

تفاوت تیروئیدکتومی توتال و ساب توتال در چیست؟

تیروئیدکتومی توتال و ساب توتال دو نوع جراحی برای برداشتن تیروئید هستند که در صورت لزوم مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دو روش در برخورد با بیماری‌های تیروئید به ویژه بیماری‌های خطرناک مانند سرطان تیروئید مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما دارای تفاوت‌های مهمی هستند:

۱- تیروئیدکتومی ساب توتال

• در این روش، بخشی از تیروئید حفظ می‌شود. در واقع تنها بخش متأثر یا بدخیم آن برداشته می‌شود.
•  ممکن است برای بیمارانی که تیروئیدشان فقط در بخشی از آن مشکل دارد یا سرطان تیروئید به بخش محدودی از تیروئید محدود شده باشد، انتخاب شود.
• در این روش، بیمار نیاز به مصرف هورمون تیروئیدی مصنوعی ندارد. زیرا بخش باقی‌ مانده از تیروئید هنوز قادر به تولید هورمون تیروئیدی است.

۲- تیروئیدکتومی توتال

• در این نوع جراحی، تمام تیروئید برداشته می‌شود.
• معمولا برای بیمارانی که تیروئید آن ها به طور کلی آسیب دیده است یا بیماری‌های خطرناکی مانند سرطان تیروئید دارند توصیه می‌شود.
• پس از این جراحی، بیمار نیاز به مصرف هورمون تیروئیدی مصنوعی دارد، تا کمبود هورمون تیروئید را جبران کند.

نکته مهم اینجاست!

” انتخاب بین این دو روش بر اساس تشخیص وضعیت بیمار، اندازه و محل تومور و سایر عوامل فردی و پزشکی توسط متخصص انجام می‌شود. “

چه کسی واجد شرایط جراحی تیروئیدکتومی می باشد؟

افراد دارای یکی از شرایط زیر نیاز به جراحی برداشتن تیروئید دارند:

• وجود سرطان تیروئید

سرطان شایع‌ترین دلیل تیروئیدکتومی است. اگر به سرطان تیروئید مبتلا هستید، برداشتن تمام یا بخشی از تیروئید به احتمال زیاد یک گزینه درمانی مناسب است.

• بزرگ شدن غیرسرطانی تیروئید (گواتر)

جهت از بین بردن تمام یا بخشی از غده تیروئید درصورت داشتن گواتر بزرگ که باعث بروز ناراحتی یا مشکل در تنفس یا قورت دادن غدا یا در برخی موارد باعث پرکاری تیروئید شده است.

• تیروئید بیش از حد فعال (پرکاری تیروئید)

پرکاری تیروئید نوعی بیماری است که در آن غده تیروئید بیش از حد هورمون تیروکسین تولید می‌کند. اگر با داروهای ضد تیروئید مشکل دارید و نمی‌خواهید درمان ید رادیو اکتیو را امتحان کنید، تیروئیدکتومی می‌تواند گزینه جایگزین باشد البته با دستور و تشخیص پزشک.

• ندول‌های تیروئید نامشخص یا مشکوک

درصورتی که سرطانی یا غیرسرطانی بودن برخی از گره‌های تیروئید پس از نمونه‌ برداری سوزنی قابل تشخیص نیست. درصورت افزایش خطر ابتلا به سرطان، پزشکان ممکن است برای افرادی که دارای این گره‌ها هستند تیروئیدکتومی انجام دهند.

نحوه انجام جراحی تیروئیدکتومی

جراحان به طور معمول تیروئیدکتومی را تحت بیهوشی عمومی انجام می‌دهند.

هنگامی که بیمار بیهوش شد، جراح یک برش در مرکز گردن ایجاد می‌کند.

سپس بسته به دلیل عمل جراحی تیروئید، غده تیروئید یا بخشی از آن برداشته می‌شود.

اگر بیمار در نتیجه سرطان تیروئید تحت عمل تیروئیدکتومی قرار گرفته‌ باشد، ممکن است جراح غدد لنفاوی اطراف تیروئید را نیز بردارد. جراحی برداشتن تیروئید معمولا ۱ تا ۲ ساعت طول می‌کشد، البته بسته به نوع جراحی، ممکن است بیشتر یا کمتر زمان ببرد.

چرا بعد از عمل جراحی سرطان تیروئید، عکس‌ برداری انجام می‌شود؟

عکس بعد از عمل تیروئید برای بررسی و تشخیص موارد زیر انجام می‌شود:

• بررسی وضعیت زخم ایجاد شده بر اثر جراحی
• بررسی روند بهبودی پوست و بافت اطراف زخم
• تشخیص هرگونه عارضه احتمالی مانند تورم، کبودی یا عفونت

این تصاویر می‌توانند اطلاعات ارزشمندی درباره روند ترمیم محل برش در ناحیه گردن ارائه دهند و برای بیمار یا پزشک جهت ارزیابی پیشرفت درمان مفید واقع شوند. بسته به نوع عمل، ظاهر جای بخیه و محل دقیق آن ممکن است متفاوت به نظر برسد.

دوران نقاهت پس از جراحی تیروئیدکتومی و توصیه‌های مراقبتی چگونه است؟

• پس از جراحی تیروئیدکتومی، برخی از افراد ممکن است به کیسه تخلیه در زیر برش گردن نیاز داشته باشند و این کیسه معمولا صبح روز بعد از جراحی برداشته می‌شود.
• بعد از عمل تیروئیدکتومی، بیمار ممکن است گردن درد و صدای گرفته یا ضعیف را تجربه کند. این لزوماً به معنای آسیب دائمی عصب کنترل‌ کننده تارهای صوتی نیست. این علائم غالباً کوتاه مدت بوده و ممکن است به دلیل آسیب جزئی که در حین جراحی به لوله تنفسی وارد می‌شود یا در نتیجه تحریک عصب ناشی از جراحی باشد.
• بعد از جراحی منعی برای خوردن و آشامیدن وجود ندارد.
• پس از مرخص شدن، بیمار معمولا می‌تواند به فعالیت‌های روزمره خود برگردد. اما حداقل ۱۰ روز تا ۲ هفته، باید از انجام هرگونه فعالیت شدید مانند ورزش‌های سنگین خودداری کند.
• از بین رفتن جای زخم حدوداً یک سال زمان می‌برد.
• پزشک ممکن است استفاده از ضد آفتاب را برای بهبود جای زخم توصیه کند.

در نهایت به توصیه پزشک

عمل تیروئید یا تیروئیدکتومی یکی از روش‌های مهم درمانی برای کنترل بیماری‌هایی مانند سرطان تیروئید، گواتر بزرگ، ندول‌های مشکوک و پرکاری تیروئید مقاوم به درمان است. نوع جراحی، میزان برداشت غده و نیاز به مصرف دارو پس از عمل، به شرایط بیمار و تشخیص پزشک بستگی دارد که شامل؛ عمل لوبکتومی تیروئید، جراحی با برش‌های حداقلی به کمک اندوسکوپی، عمل تیروئیدکتومی ساب توتال توتال است. اگرچه این عمل جراحی ممکن است با عوارضی مانند درد گردن، گرفتگی صدا، تورم یا کاهش کلسیم خون همراه باشد، اما با مراقبت‌های صحیح، پیگیری منظم و رعایت توصیه‌های پزشکی، بیشتر بیماران دوران نقاهت قابل قبولی را پشت سر می‌گذارند و به راحتی می‌توانند به زندگی روزمره خود بازگردند.

پیش از تصمیم‌گیری برای جراحی، ارزیابی کامل هورمونی و مشاوره با دکتر فرید مرادیان، بهترین انتخاب برای رویکرد درمانی مناسب است.