شناخت کلی بیماری
سرطانهایی که شیوع کمتری دارند، اغلب کمتر شناخته میشوند و همین ناآگاهی میتواند روند تشخیص و تصمیم گیری را دشوارتر کند. سرطان سارکوم از جمله بیماریهایی است که بهدلیل تنوع بالا، محلهای درگیری متفاوت و رفتارهای بالینی گوناگون، نیازمند بررسی دقیق و ساختارمند است.
هدف از این مقاله این است که با شناخت بهتر روشهای تشخیصی سارکوم، انواع روشهای قطعی درمان آن و مراقبتهای لازم حین درمان، تصویر واضحتری از سرطان سارکوم به دست آورده و کمک شایانی به روند بهبودی بیمارانِ دکتر فرید مرادیان انجام داده باشیم.
تشخیص تومور سارکوم
سارکوم با بسیاری از سرطانهای شایع تفاوت دارد. اغلب سرطانها از سلولهای پوششی شروع میشوند، اما سارکوم مستقیما از بافت همبند ایجاد میشود. همین تفاوت باعث پیچیدگی در تشخیص است.
آزمایشها و روشهایی که برای تشخیص علت سرطان سارکوم و تعیین نوع و مرحله آن انجام میشود عبارتند از:
- معاینه فیزیکی برای بررسی علائم و یافتن مواردی که در تشخیص دقیق کمک کننده باشد.
- رادیوگرافی برای بررسی مشکلات استخوانی
- ام آر آی MRI برای بررسی مشکلاتی که در بافت همبند ممکن است ایجاد شده باشد.
- سونوگرافی
- سی تی اسکن CT scan
- اسکن استخوان
- اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET)
- بیوپسی برای بررسی اینکه آیا سلولها سرطانی هستند یا خیر
آیا سرطان سارکوم قابل درمان است؟
بله! در اغلب موارد سرطان سارکوم با روش جراحی و روشهای غیرجراحی قابل درمان است. درمان سرطان سارکوم باتوجه به نظر یک تیم پزشکی متشکل از انکولوژيست، متخصص ارتوپدی و بهترین جراح سرطان انجام میشود. انتخاب بهترین روش درمان به عوامل متعددی بستگی دارد که عبارتند از:
- نوع سارکوم
- محل سارکوم
- شدت تهاجمی بودن سلولهای سرطانی
- آیا سرطان به سایر قسمتهای بدن گسترش پیدا کرده است یا خیر
توجه داشته باشید که…
“برنامه درمان برای هر بیماری ممکن است متفاوت باشد. در برخی موارد ممکن است چند روش به صورت همزمان و یا با فواصل زمانی مشخص برای بیمار توصیه شود. به عنوان مثال درمانی که برای استئوسارکوم پیشنهاد میشود ممکن است ۹ هفته شیمی درمانی، جراحی جهت خارج ساختن تومور، بازسازی استخوان و سپس ۵ ماه دیگر شیمی درمانی باشد.”
در واقع جراحی سارکومها نیازمند تجربه بسیار بالا و مهارت فوق تخصصی است. دکتر فرید مرادیان در زمینه جراحی انواع سارکومها از جمله؛ لیپوسارکومهای پیچیده، لیومیوسارکوم و شوانوماها تجربه بسیار زیادی داشته و بالغ بر ۳۰۰ جراحی موفق از سال ۱۳۸۸ تا اکنون داشتهاند.
مقالاتی هم که توسط آقای دکتر در زمینه سارکومها تهیه شده و به چاپ رسیدهاند شامل: شوانوما در معده، تکثیر و تحلیل سارکومهای بافت نرم استخوانها و ماهیچهها در افراد کهنسال (که در یکی از مجلات معتبر خارجی چاپ شده است). همچنین ایشان در زمینههای پژوهشی از جمله کنترل و پیشگیری از عود سرطان سارکوم بعد از جراحی، فعالیت چشمگیری دارند.
درمانهای غیرجراحی سرطان سارکوم
درمانهای غیر جراحی سرطان سارکوم عبارتند از:
- پرتودرمانی
- شیمی درمانی
- درمان هدفمند
- ایمونوتراپی
- ابلیشن تراپی
در ادامه به توضیح هر یک میپردازیم…
۱. پرتودرمانی
در روش پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس و پروتون برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود. پرتودرمانی میتواند از عود سرطان به صورت موضعی پیشگیری کند. پرتودرمانی میتواند از سه طریق انجام شود:
-
تابش پرتو خارجی
در این روش پرتوهای پرانرژی از طریق دستگاهی که در اطراف بدن حرکت میکند، به سلولهای سرطانی میرسد.
-
براکی تراپی
در این روش دستگاهی به صورت موقت در نزدیک توده سرطانی قرار میگیرد که میتواند از فاصله نزدیک، با دقت بالا و بدون آسیب به سلولهای سالم، سلولهای سرطانی را نابود کند.
-
اشعه هنگام جراحی
در این روش پرتودرمانی زمانی که تودههای سرطانی خارج میشود انجام میشود تا سلولهای باقی مانده که با روش جراحی خارج نشدهاند از بین بروند.
۲. شیمی درمانی
شیمی درمانی روشی است که با استفاده از دارو به مبارزه با سلولهای سرطانی میپردازد.
همانطور که ذکر شد سرطان سارکوم انواع مختلفی دارد. که برخی از انواع این بیماری نسبت به شیمی درمانی پاسخ بهتری میدهند. به همین دلیل لازم است تشخیص نوع سرطان سارکوم با دقت انجام شود تا درمان مناسب برای آن انجام گیرد.
۳. درمان هدفمند
درمان هدفمند یک درمان دارویی است. در این روش داروهایی مورد استفاده قرار میگیرند که به مناطق خاصی در سلولهای سرطانی حمله میکنند. پیش از اینکه درمان هدفمند آغاز شود ابتدا باید سلولهای سرطانی که طی بیوپسی (نمونه برداری) جدا شدهاند مورد آزمایش قرار بگیرند تا مشخص شود آیا به این نوع درمان پاسخ میدهند یا خیر.
۴. ایمونوتراپی
ایمونوتراپی یک درمان دارویی است که سیستم ایمنی بدن را تحریک میکند تا به مبارزه با سلولهای سرطان سارکوم بپردازد.
۵. ابلیشن تراپی
ابلیشن تراپی به یکی از سه روش زیر به سلولهای سرطان سارکوم آسیب وارد مینماید:
- الکتریسیته برای ایجاد گرما در سلولها
- مایع بسیار سرد برای انجماد سلولها
- امواج فراصوت با فرکانس بالا برای آسیب به سلولها
درمانهای جراحی سرطان سارکوم
هدف از جراحی سرطان سارکوم این است که تمام سلولهای سرطانی برداشته شوند. در برخی موارد جراح برای رسیدن به این هدف مجبور است یک دست و یا پای بیمار را قطع کند اما در اغلب موارد سعی میشود جراحی به گونهای انجام شود که عملکرد اندام حفظ شود.
گاهی اوقات برداشتن تمام سلولهای سرطانی بدون آسیب به ساختارهای مهم مانند سیستم عصبی، دشوار است. با این وجود هدف جراح این است که تمام سلولهای سرطانی را بدون اینکه آسیبی به اندامها و اعضای مهم بدن وارد شود، خارج کند.
باتوجه به قسمتی که سلولهای سرطانی در آن ناحیه وجود دارد، شدت گسترش سلولهای سرطانی و سایر موارد، روشهای متعددی برای جراحی سرطان سارکوم وجود دارد که باتوجه به نظر جراح انتخاب میشود.
پس از پایان دوران نقاهت بعد از جراحی ممکن است برنامههای توانبخشی، فیزیوتراپی، کاردرمانی و سایر مراقبتها برای بیماران تجویز شود. لازم است بیماران به صورت دورهای (هر ۳ الی ۶ ماه) توسط پزشک معاینه شوند تا در صورت عود مجدد بیماری، هرچه سریع تر درمانهای لازم تجویز شود.
مراقبتهای لازم حین درمان سارکوم
فرایند درمان این نوع بدخیمی، نیازمند همکاری کامل بیمار و رعایت مراقبتهای لازم درکنار برنامه درمانی اصلی است. توجه به وضعیت جسمی و پیگیریهای منظم پزشکی میتواند به کاهش عوارض احتمالی کمک کند.
در ادامه، مهمترین مراقبتهای لازم در طول دوره درمان را بررسی خواهیم کرد؛
-
رعایت دقیق برنامه درمانی
حضور منظم در جلسات درمان و مصرف داروها طبق دستور پزشک نقش مهمی در اثربخشی درمان دارد. هرگونه تغییر یا قطع خودسرانه دارو میتواند روند درمان را مختل کند.
-
مدیریت عوارض جانبی درمان
در طول درمان ممکن است عوارضی مانند تهوع، خستگی یا ریزش مو ایجاد شود. اطلاع سریع این علائم به تیم درمانی کمک میکند اقدامات کنترلی مناسب انجام شود.
-
تغذیه مناسب و تقویت سیستم ایمنی
رژیم غذایی متعادل و سرشار از پروتئین، ویتامینها و مایعات کافی به حفظ انرژی بدن کمک میکند. تغذیه صحیح میتواند تحمل درمان را افزایش دهد.
-
پیشگیری از عفونت
در برخی مراحل درمان، سیستم ایمنی ضعیف میشود و بدن مستعد عفونت است. رعایت بهداشت فردی، شستشوی مرتب دستها و پرهیز از تماس با افراد بیمار ضروری است.
-
کنترل درد و علائم جسمی
درد یا ناراحتیهای جسمی باید بهطور منظم ارزیابی شود. استفاده از داروهای تجویز شده و پیگیری پزشکی به کنترل بهتر علائم کمک میکند.
-
حفظ فعالیت بدنی سبک
انجام فعالیتهای سبک و متناسب با وضعیت جسمی میتواند به کاهش ضعف و بهبود روحیه کمک کند. البته شدت فعالیت باید با نظر پزشک تنظیم شود.
-
مراقبت از سلامت روان
تشخیص و درمان سرطان ممکن است فشار روانی ایجاد کند. دریافت حمایت عاطفی از خانواده یا مشاوره تخصصی به حفظ آرامش بیمار کمک میکند.
-
پیگیری آزمایشها و ارزیابیهای دورهای
آزمایشهای منظم خون و تصویربرداری برای بررسی پاسخ بدن به درمان انجام میشود. این ارزیابیها به پزشک کمک میکند در صورت نیاز برنامه درمانی را اصلاح کند.
-
استراحت کافی و مدیریت خستگی
خستگی یکی از شایع ترین عوارض درمان است. تنظیم برنامه خواب منظم و استراحت کافی به بازیابی انرژی بدن کمک میکند.
-
ارتباط مستمر با تیم درمانی
گزارش هرگونه علامت جدید یا تغییر در وضعیت جسمی اهمیت زیادی دارد. ارتباط مداوم با پزشک متخصص باعث میشود مشکلات احتمالی سریعتر کنترل شوند.
نتیجه مطلب؛
در مجموع، سارکوم نوعی سرطان است که از بافتهای همبند بدن منشأ میگیرد و به دلیل تفاوت با سایر سرطانها، تشخیص آن نیازمند بررسیهای دقیق پزشکی مانند تصویربرداریهای مختلف و بیوپسی است. پس از تشخیص، روش درمانی مناسب که شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی، درمان هدفمند، ایمونوتراپی و سایر روشهای نوین است، توسط پزشک متخصص انتخاب میشود. در بسیاری از موارد، ترکیبی از این روشها برای دستیابی به بهترین نتیجه استفاده میشود.
در کنار درمانهای پزشکی، رعایت مراقبتهای لازم، پیگیری منظم وضعیت بیمار، تغذیه مناسب و حمایت جسمی و روانی نقش مهمی در بهبود روند درمان و افزایش کیفیت زندگی بیماران دارد.
برای تشخیص دقیقتر، انتخاب بهترین روش درمان و پیگیری تخصصی روند بیماری، مراجعه حضوری به جناب دکتر فرید مرادیان میتواند گزینهای مناسب باشد تا برنامه درمانی متناسب با نوع سارکوم، محل تومور و مرحله بیماری طراحی شود و در صورت نیاز، اقدامات درمانی یا مراقبتی بهموقع انجام گیرد.
بدون دیدگاه